We kijken allemaal op een bepaalde manier naar de werkelijkheid. Als jij verliefd bent en naar je lief kijkt, zie je iets anders dan ik, die die verliefdheid niet heeft.

We noemen dat een bril opzetten. Dat gebeurt ook bij levensbeschouwing. We zetten dan een levensbeschouwelijke bril op om naar de werkelijkheid te kijken. We zien dan andere zaken dan iemand die een zakelijke, biologische of economische bril opzet.

Een voorbeeld

Ik kan naar een volle sloot met water kijken. Dan kan ik verschillende dingen zien: ik zie mezelf op die sloot in de winter schaatsen. Ik zie mezelf salamanders vangen toen ik nog kleiner was. Ik zie me over de sloot trachten te springen, want ik wilde indruk maken op dat ene meisje. Ik zie strepen olie en vet op het water drijven en denk aan de fabriek een eind verderop, waar mijn vader werkt. Ik kan ook denken aan de planten- en dierenwereld, die in deze sloot aanwezig is en dat is weer een andere manier van kijken. Als ik de bril van de fabrieksdirecteur opzet, is de sloot een manier om vervuilde olie weg te krijgen. Als ik de bril van de bioloog opzet, denk ik aan de mogelijkheden en onmogelijkheden die dieren en planten in de sloot hebben dan wel moeten hebben.
Zo is het ook met levensbeschouwing. Ik weet dat heel veel zaken van verschillende kanten bekeken kunnen worden. Ik kan ervoor kiezen om mijn levensbeschouwelijke bril niet op te zetten. Dan zie ik ook geen levensvragen. En dan zal ik ook geen antwoorden op levensvragen zoeken of vinden. Na verloop van tijd zal ik dan in de problemen komen.Het kost je een nieuwe bril, maar het levert ook veel meer op.

Van hieruit komen we tot de volgende omschrijving van levensbeschouwing:

levensbeschouwing is
het geheel van mijn antwoorden op de levensvragen.

Let op:

'het geheel' wil zeggen dat je in toenemende mate een soort van totaalbeeld krijgt van wat belangrijk is in het leven en wat voor jou goed en kwaad is, zodat de antwoorden op de levensvragen steeds meer samenhang vertonen. Het is geen allegaartje van antwoorden, maar een serie antwoorden die duiden op een volwassen houding van tegen het leven aankijken.

'Mijn antwoorden' wil zeggen, dat het uiteindelijk altijd jouw antwoorden zijn die je geeft op de levensvragen, ook al gebruik je daar een heleboel andere mensen en verhalen voor. Jij bent de laatst verantwoordelijke voor de keuzes van de antwoorden; je kunt niemand anders daarvan de schuld geven.