Dagelijks komen we in aanraking met ethische vragen, waar we op af gaan met onze normen en waarden. Als we een ethische vraag beantwoorden en daarbij ons verstand gebruiken, wegen we de verschillende mogelijkheden af. En op basis van die afweging komen we tot een conclusie, waar we dan achter staan.

Door ons verstand te gebruiken en zorgvuldig alle mogelijkheden af te wegen, kunnen we onszelf verantwoorden tegenover anderen die ons vragen, waarom we die keuze hebben gemaakt.

We hebben dan een verantwoorde ethische analyse gemaakt.

Hoe gaat die ethische analyse in zijn werk?

We hebben te maken met de situatie, waarin de ethische vraag gesteld wordt, de waarden die een rol spelen en de norm die aan het eind geformuleerd wordt.

In een formule: S + W --> N

Voor de ethische analyse halen we de drie zaken uit elkaar.

1. We kijken naar de situatie. We maken een Situatie-analyse. Dan stel je vragen als:

• Wat is er aan de hand?
• Welke partijen staan tegenover elkaar?
• Welke belangen zitten erachter?
• Wie, wat, waar, wanneer, hoe?
• Welke mogelijke keuzes zijn er?
• Wat zijn de gevolgen van iedere keuze?

Als we situatie duidelijk voor ogen hebben, weten we wat er aan de hand is en kunnen we kijken welke waarden er in deze ethische zaak spelen. Er zijn altijd meerdere waarden in het spel en we zullen meestal een lijst met waarden onder elkaar zetten, die tot een waardepyramide leidt. De belangrijkste waarde staat bovenaan en legt ook het meest gewicht in de schaal. We kunnen nu onze waarden bepalen.

Door situatie-analyse en waarden met elkaar te verbinden, kunnen we vervolgens een norm vaststellen.

OP deze manier kunnen we een verantwoorde ethische analyse maken. Belangrijk is 'verantwoord'. Want als iemand ons vraagt waarom we die keuze hebben gemaakt, kunnen we met de ethische analyse op de achtergrond ons eigen handelen verantwoorden en dat verdedigen tegenover anderen die een andere ethische analyse gemaakt hebben of zouden hebben gemaakt.